Tel Dikiş: Özellikle dergi ve broşür ciltlemesinde kullanılan tel dikiş, bir araya getirilmiş formaların sırtlarının tel şeritlerle sabitlenmesi işlemidir.
Özellikle dergi ve broşür ciltlemesinde kullanılan tel dikiş, bir araya getirilmiş formaların sırtlarının tel şeritlerle sabitlenmesi işlemidir.
İplik Dikiş: Kitap veya kataloğu oluşturan formaların iplik dikiş makinesinde alt alta gelecek şekilde dikilmesiyle elde edilen cilt çeşididir.
En sağlam cilt yöntemi olarak kabul edilen iplik cilt, uzun süre kullanılacak ve çok sayfalı işler için idealdir.
Amerikan Cilt: Sırttan tutkallı bir ciltleme tekniği olan Amerikan ciltte, sayfalar tutkalla birleştirilir.
Spiral Cilt: Föy haline getirilmiş sayfalarda spiral telinin geçebileceği deliklerin açılmasıyla yapılan spiral cilt, genellikle takvim, defter ve katalog gibi çalışmalarda tercih edilir.

Ciltleme Yöntemleri
Ciltleme; katlanmış kağıt tabakalarının formalar halinde toplanarak kitap, dergi, broşür gibi basılı malzemelere dönüştürülmesi işlemidir. Ciltlemede değişik yöntemler kullanılabilir. Yöntem seçiminde; uygulama kolaylığı, dayanıklılık, kullanışlılık ve maliyet gibi kriterler rol oynar.
Ciltleme işleminin ilk aşaması, basılı tabakaların formalar halinde katlanmasıdır. Katlanan formalar toplanarak sıraya konur. Harmanlama adı verilen bu işlem elle ya da makine ile yapılır. Sıraya dizilen formalar değişik yöntemlerle ciltlenir. Bu yöntemler; telle dikiş, iplikle dikiş, tutkallama ve mekanik ciltleme olmak üzere dört grupta toplanır.
a. Telle Dikiş
Telle dikiş, iki şekilde uygulanır: a) Sırttan telle dikiş, b) Üstten telle dikiş. Kullanılan kağıdın kalınlığı ve sayfa sayısı yöntem seçiminde büyük rol oynar.
Sırttan Telle Dikiş:
Dergi, broşür, bülten ve katalogların ciltlenmesinde, maliyeti düşük ve uygulaması en kolay olan sırttan telle dikiş yöntemi tercih edilir. Üzerlerine kapak geçirilen formalar; orta katlama yerlerinden açılır, sırt taraflarından telle zımbalanır ve daha sonra elektronik bıçaklarla üç kenarından tıraşlanır. Tıraşlama işlemi, giyotin biçimli bıçaklarla üç defada ya da üç taraflı özel bıçaklarla bir defada gerçekleştirilir.
Sayfaların tamamen açılarak kolay ve rahat bir okuma sağlaması, bu yöntemin en büyük avantajıdır.
Sırttan telle dikiş yöntemiyle ciltlenen basılı malzemelerin kapakları, iç sayfalarda kullanılan kağıttan ya da farklı cins bir kağıttan yapılabilir.
Üstten Telle Dikiş:
Sırttan tutturulamayacak kadar kalın kitap, dergi, makbuz, bloknot, fatura ve bilet koçanlarının biraraya getirilmesinde üstten telle dikiş yöntemi kullanılır. Kağıt destesi, ön yüzünden ve sırtın yaklaşık .. mm içerisinden telle delinerek birbirlerine bağlanır. Üstten dikişin dezavantajı; sayfaların tamamen açılmasına olanak vermesidir. İç sayfalara oranla daha kalın bir kağıttan seçilen kapak, dikiminden sonra formalara sırttan tutkallanarak yapıştırılır. Ciltlenen basılı malzeme daha sonra tıraşlanır.
Okumayı kolaylaştırmak için, bu yöntemle ciltlenecek sayfaların iç marjları (yazı alanı ile sayfa kenarı arasındaki boşluk) biraz daha geniş tutulmalıdır.
Tel, zamanla paslanıp sayfayı yırtabilir. Bu nedenle telle dikiş yöntemi; sözlük, ansiklopedi gibi başvuru niteliği taşıyan ve uzun ömürlü olması gereken yayınlarda tercih edilmemelidir. Bu yöntem; dergi, broşür, fatura, makbuz gibi kısa ömürlü malzemelerin ciltlenmesinde idealdir.
b. İplikle Dikiş
Bu yöntemde formalar sırtlarından delindikten sonra; ipek, pamuk ya da naylondan yapılmış ipliklerle dikilirler. İplikle dikiş yöntemi günümüzde makineleşmiştir. Bu makineler, basılan bütün formaları ardarda ve birbirine bağlı olarak diker. Dikilen formalar daha sonra, kitabın içeriğini oluşturan gruplar halinde kesilerek birbirinden ayrılır. Birinci aşamada ağzı kapalı bir iğne, formayı sırttan delerek ipliği içeri sokar. İçeri giren iplik bir tırnak aracılığıyla ucu kanca biçimindeki başka bir iğneye geçirilir. Bu iğne de ipliği tekrar formanın dışına çıkararak dikiş işlemini tamamlar.
İplikle dikiş, pahalı ama en uzun ömürlü ciltleme yöntemidir.
c. Tutkallama
En hızlı ciltleme yöntemi; tutkallamadır. Bu yöntemde; formalar dört kenarından kesilir ve plastik tutkalla sırtlarından birbirlerine yapıştırılır. Tutkal, sayfaların iç bölümlerine sızarak kopma olasılığını azaltır. Sırt yüzeyini tülbent ya da tela ile daha da sağlamlaştırmak mümkündür.
Tutkallama, elle ya da otomatik makinelerle yapılabilir. Elle yapılan ciltlemede; sayfalar kesildikten sonra sıkıştırılır ve hafifçe esnetilen sırt yüzeyi fırça ile tutkallanır. Makineler ise tutkalı merdanelerle sırt yüzeyine aktarırlar.
Tutkallama yöntemiyle hazırlanan ciltlerde iki tür kapak kullanılır. İç sayfalara göre biraz daha kalın kağıt ya da kartonlardan üretilen kapakların maliyeti düşüktür. Kapak kağıdı sayfa destesinin sırt bölümüne tutkallanarak yapıştırılır ve daha sonra üç kenarından tıraşlanır. Cilt beziyle kaplanmış mukavva kapaklar ise daha dayanıklıdır. Mukavva kapak takılacak olan kitapların iç sayfaları önceden tıraşlanır. Cilt beziyle kaplanan sert kapaklar üzerine metalik folyo ve klişeyle sıcak pres uygulanarak; yazı, amblem gibi imgeler basılabilir. Tutkallama, genel olarak maliyeti düşük bir ciltleme yöntemidir. Bu nedenle kitap yayıncılığında tercih edilir.
Tutkallama yöntemiyle ciltlenecek kitapların sırt bölümlerine yapışmayı arttıran kanallar açıldığından, sayfaların iç marjlarında fazla boşluk bırakılmalıdır.